Te cau pas beure

Passat ièr, davalère a la Condamina dau papeta, petaç de vinha dau costat de la comba escura, per faire quauques escaucèls a las porretas que crenguèsson pas la secada. Ère aquí atrabalhit a passar las bimarèlas dau capmartèl que m'arriba pel camin romieu un crane marchaire que, per ma fe, me semblava d'aver la camba mòla.

Un vintenat d'ans, « decatlonizat » de cap-a-cima, encapelat a la Indiana Jones d'un capèl desbolinat de tela caqui, de la cauças cortetas e dels pompils borruts, solièrs montats de la marca Quesusar, d'aqueles que te confisson los pès, e baston de caminaire en alu, telescopic coma se deu.

D'aquelas idòlas ! Qu'aiman mai, per se faire cana, de faire trimar de pichons chineses dins de talhièrs insalubres e d'ablassigar la planeta que de se copar un pal de castanhièr o d'anar quèrre una d'aquelas rasigas de bois que s'i pèrd la man coma sul còs de l'aimada...

Mon Indiana s'arrèsta, s'agremolís davant Cocorèl, lo riusset que passa aquí, emplena sa gordeta que portava en bricòla e va per beure.

- Joine, que te li fau, te cal pas beure d'aquela aiga! Ailamont darrièr la cança i a lo prat e dins lo prat i la manada dau Cristòu, amb los buòus, un cinquantenat, qu'an cagat dedins lo riu. E puòi i a los chivaus, de Camargues ufanoses e plan tenguts, te prègue d'o creire, eles tanben an cagat dedins lo riu. E vèses, darrièr la mata d'ausina, aval, aquela blaca d'aquí, i a lo tropèl de fedas dau vièlh Gonèl, l'autboissaire. Bedigas, anhèls, parròts e mai las cabras e los bocs, tot aquel mond, sens te parlar de la feruna, cagan dedins lo riu!

- Monsieur, ne pourriez vous pas je vous prie vous exprimer en bon français, je suis Parisien et je ne comprends pas votre patois.

- Pichòt, bois doucement, elle est fraîche !

A la ceba, a la ceba !

Paures mond d'amondaut, bodenfles e uflats de jactància, femnas e òmes de la Cort, que nos avètz tot raubat e que venètz vacanças sonadas quistonejar vòstra talhon de solelh.

Paures mond d'amondaut qu'avètz pas res comprés.

   Pasmens aquò peta e crèba los uòlhs que sètz pas coma nautres.

   Vos parle pas de las caricaturas de magazinas, que vos vòlon totes, grandasses montats en espargue, pingas despenja-figas, blonds dels uòlhs blaus e nautres pichons morrenègres rabassets e peluts. Un francimand seriá pas qu'un bastard de viquing e un occitan un arabi tombat de chivau a Peitius ?

   D'aquò, vos l'acòrde, se'n fotèm coma de l'an quaranta o dau pandorèl de la primièra camisa de la paura ma Tanta Nina.

   Passarem lis tanben sus las termièiras que vòstras administracions successivas an fotudas a las nòstras pòrtas : aquí l'Ubac, aquí lo Miègjorn, vautres amb l'estela roja sus la placa de la veitura per afortir que sètz l'Iscla de França, l'embonilh de la Tèrra tota, nautres amb lo pegasolet Macarèl, roge atanben, per vos ensenhar ont vos cal tombar las cauças...

La cançon ditz que de frontièra, i a pas que la musica d'una lenga vièlha que se vòl pas calar. Las frontièras son pas mai que dins la tèsta e l'olivièr qu'o sap plan monta cada jorn un pauc mai cap al Nòrd.

   Aquò rai.

   Çò que crèba los uòlhs, la diferéncia etnica fondamentala, gause pas dire lo trach racial, es endacòm mai, es dins la ceba ! Se tu te'n vas un jorn cap al Nòrd, e se capleugièr as pas presas tas precaucions, paure de tus, ne vas passar de marridas. Amondaut, ges de cebas doças mas d'onhons jaunasses que te desplantan las glandolas dins lo fons de la garganta, t'empudessinan lo buf per lo Sant-Clame dau jorn e de la nuòch, te fan plorar a ferratasses coma la trelha muscatièra podada d'abriu, e qu'en mai d'aquò te flancan una caganha de competicion !

   Coma lo vas regretar lo país de Lesinhan, e sa ceba doça coma lo pan, coma te vas languir de Sant-Marcial e de sa ceba que se manja sens sal ! Te veiràs en sòmis a cebejar amb la Catinon, al país de Sent-Lis, Minjacebas, o per gostar un plaser lo cal plan partejar o a dançar amb ela sus l'èr conogut : « La ceba, la ceba es aquò que m'agrada... »

E ròda que rodaràs, tot çò que manja ceba, va cridar seba e tornar davalar lèu-lèu.

   Paures mond d'amondaut, se la vida es una ceba per nautres, doça e nolenta, e qu'es de bon de plumar, per vautres, pecaire, dins la freg e las nèblas, es pas qu'un onhon, pèl a cha pèl, sètz e seretz totjorn a plorar.

Total Festum, 29 de junh, Argelièrs d'Erau

Es mai l'ora de la Fèsta Occitana grandarassa dedicada a Max Roqueta dins son vilatge d'Argelièrs. Ne traparetz totes los detalhs (fòtos, presentacion de las intervencions,...)  e mai encara sul blòg novèl de l'associacion La Campana de Niana, o l'almanac de la Roquetia. http://lacampanadeniana.blogspot.fr/

29 de junh de 2013, TOTAL FESTUM a Argelièrs

 

DINS LAS PIADAS DE MAX ROQUETA

a Argelièrs d'Erau (34),

Dissabte 29 de junh de 2013

Fèsta occitana en omenatge a Max Roqueta e a sa lenga

Sala Verd Paradís:

Mòstras / 

« Lo silenci de l'èrba », passejada poetica dins l'òbra de Max Roqueta e fòtos de Silvia Berger

« Lo Dire Amorós » dau CIRDÒC. Ramelet de poesias amorosas occitanas, tèxtes d'Ives Roqueta, pinturas de Pèire François.

Venda de libres per l'IEO.

10H : « Max Roqueta, Prince de las èrbas lentas » per JosianaUBAUD.

Passejada botanica, a l'entorn de la sala Verd Paradís.

12H30 : Inauguracion de la segonda jornada Max Roqueta.

Aperitiu en cançon amb « Lo Pegomàs », Passaires de cultura occitana, còr d'òmes polifonic. 

Poèmas de Max Roqueta per de calandrons de Ginhac.

Brasucada de muscles et repais partejat, cadun pòrta quicòm.

14H30 : « TROBAR, PASSAR, RENÀISSER » per Joan-Marc VILANÒVA

« De l'An Mil als Temps Modèrnes, la corsa bartassièra de l'Occitan pels camps de l'Istòria » Conferéncia acompanhada d'un diaporama.

16H : « D'Òc e d'Òlt » Patric DELMAS e Gerard ROUSSILHE

un parelh de contaires, una cordelada de contes a l'encòp risolièrs e dolents.

17H45 : Corala Nadalenca, Pegomasses.

19H : Repais assegurat per lo cercle occitan Max Roqueta.

22H : au « Plas », fuòc de la Sant Joan d'estiu e balèti Queb'òc amb « Biscam pas »Còr occitan de Sant-Guilhèm .

Contacte : cercle.occitan.max.roqueta@gmail.com - 04.67.57.32.21 - 

My pub in Gaillimh

Mot de desencusas per aver fach petar la manif. roergassa e l'omenatge Sautaròc a Max Roqueta, e per me faire perdonar, dos mots per subreviure en tèrra gaelica:

PUB prononciatz [pɔb]

and GUINNESS (aquò tot lo mond o sabon dire)

L'ase e lo capelan

Cada annada quand desbarca la toristalha de massa, fai bon de se trapar entre nautres, amondaut, luònh dau vilatge e de la chormassa, per manjar la pascada sautaròca. Mas, ongan, lo capelan occitanista dau bot dau mond vendrà pas...


Un brave capelan, agent pregat tot l'an
Se trapèt empachat de Pascas l'endeman,
E non posquèt acompanhar lo seu tropèl,
Penecar pels calhaus per se ganhar lo Cèl.
Lo camin es estrech, que poja a l'Ermitatge
Monta, davala, es long de tant de lègas,
L'an davant, s'i espatarrèt, faguèt fracatge
Mas d'i tornar ongan, n'aviá la petelega!

Pasmens lo medecin siaguèt mai que clar:
- Demoratz a Gelòna o vos anatz tugar!
Sètz fotut, sètz plegat, vos caldriá arrestar,
Lo mal d'òsses, los agacins, brèu lo grand atge
Sètz dins un parelh d'ans prèst per lo repapiatge.
- Mas mas fedas perdudas, me las cal menar.
- Vòstr' Bon Dieu es un mèstre pièger que Sarquo,
Pels seus ges de retirada, ges de repaus.

Lagremas dins los uòlhs, lo sant òme vegèt
Totes sos parroquians, quand lo diluns venguèt
Biaças en bricòla, prene lo naut camin.
Un ase, pietadós, de plan bona esquina
Venguèt a l'òme e de sa polida mina:
- Ai carrejada Maria emprenhada,
Per lo caufar, sus l'enfant polit ai bufat,
Ane! Zo! A caval qu'anam mancar la fin.

Barlinga, barlanga los vaquí totes dos
Afrairats que non sai, amics, companhs, uroses
Se conois pas pus de l'ase, dau capelan
Lo de raça asina e lo de la latina.
Mas passada la crotz 'maginatz son espant
Amondaut lo mond avián voidat las tinas,
Cantavan, pintats, de Dieu la granda glòria,
D'Osannàs enchichorlats amb d'Alleluias!

Lo revelh de l'infernala tica-taca,
Sus la taula de nuòch picant a grand martèl,
Desperta subran, al còr la tifa-tafa,
Lo capelan, las tressusors long dau rastèl;
Banhat, trempa, tot lo lièch amai los lençòls,
La boca empastada, la tèsta que li dòl.
- Mea Culpa, mon Dieu ai tastat tròp de vin
Ai pregat un pauc tròp vòstre Sant-Adornin. 

De moralas, causiretz, que me siái pensat,
Vos faire bon pès, n'i a doas, plan pesat:
"Quand lo cat pòt pas èstre al mitan dels canhòts,
Aqueles d'aquí dançan e se meton pelhòts!"
La segonda mai evangelica nos ditz:
"Mèfi que se lo canton de l'uòlh te prusís,
Çò que prenes per una palha quissonada,
Es benlèu una  plan bèla fusta amagada."

Habemus magret !

   Coma totes los Occitans, ieu, siái de la gola. Valent a dire qu'aimi de manjar bon e de beure ben, o dich d'un autre biais, de trissar gras e de chimar pur. E vaquí mas soscadissas de uòi, davant mon de-qué dau cada jorn, la sacrosanta grasilhada dominicala e lo fum de mos magrets qu'èra a s'enlairar coma mon pantais cap al vilatge : negre quand lo gras èra virat cap a la brasa, blanc quand èra lo magre que se cosiá dapasset.

« Pas que de solfinar la redoléncia de çò qu'es a se còire, lo mond van saupre de segur que manjam occitan ! »

   E de rasonar, en me disent que se los cardinals, l'autre jorn, avián fach aital, serián pas estats obligats d'empudesinar d'un fum negrós e ofegant lo cèl de la Vila Eternala qu'aviá pas besonh d'aquò, de cavar un pauc mai la colca d'ozòn, e d'aumentar l'efièch de tabernacle sus lo planeta.

   Se seriá poscut aisidament, a mon sens, codificar lo fum, pas que per nòstres amics los bòrnis dels dos uòlhs o per aparar un pauc los bronquis dels corts d'alen e dels estofegaires que n'i de mai en mai, un fum, me siái daissat dire.
 "Lo paumon, que vos disi, lo paumon!!! 

   L'eleccion d'un papa occitan se seriá poscuda senhalar per un fum de magret, s'èra sortit dau Sud-Oèst, de costèla de feda per un de la Gavachia, o de sardinada per un Setòri o un Marselhés. Los sepions aurián dich, mai segurament qu'un fumigèn empoisonaire, lo papa catalan, lo shit-burger a la brasa lo Nòu-Mond e çò que nos espèra, los espaguètis tras qu'al dente, un dur de la Curia. 

   Mai, lo cardinal cap-grasilhaire auriá pogut matisar l'informacion. Un plan-ponh d'espècias nos auriá anonciat l'endacòm e l'aventura, lo fenolh a bodre l'eleccion dau Bordalés Ricard 51, l'olor de la merguèz auriá dich un papa dobèrt per un raprochament amb l'islam, lo rabinat un integrista de la plena pèl! 

   Per se'n tornar cap al nòstre Francés-lo-novèl, bastava de brasucar un bife de lomo o un bife de chorizo, e, ita missa est, èra blat ensacat! A la condicion de pas se servir, evidentament, a cò de Spanghero, pecaire, per defugir lo m'as-colhonat-quand-t'ai-sentit! 
   
   En mai, ba sabètz tant coma ieu que Dominus Vobiscum a pas jamai patit! Doncas un còp ensenhat al mond tot, urbi et orbi e tutti quanti, pel fum passejaire, la novèla eleccion, un còp acabat lo pichon torn sul balcon per se metre en boca e salivejar un pauqueton, lo recapte per assadolar totes aqueles prelats, tant atalentats que te manjarián un curat farcit d'ostias, seriá ja alestit per festejar lo papa novèl melhor qu'amb de regardèlas!. 

   E puòi o cal dire, escrivent aquò, me trachi que sèm nautres los mèstres de la grasilhada, benlèu quauque eiretatge catar?, e que nòstras especialitats son de luònh las melhoras. Tot çò que cal per influenciar la jurada dau conclave!

Mas per çò de la clau, es una autra istòria.

Viralenga Clapassièr

Uòi, las galinas an fach uòch uòus!

Aquela o aquel, qu'es pas dau País-Bas e que capita d'o dire dau primièr còp e sens broncar, li pagui la pascada!

Las que dançavan dins la lutz

E per començar, la vos sovetam a totes plena de contentament e de bonaür perfièch, la novèla annada de 2013, polida e plan granada.

E se volètz semenarem amassa d'unas granas occitanas que la van comolar...

L'una d'aquelas, grelharà, non pas sus la talvera, mas sul causse rocassut de Serrana, la setmana que ven dins lo plen de l'ivèrn, lo dimenge 20 de genièr.

Vos prepausam aqueste còp de nos acompanhar dins una caminada, dins l'agre de las Encantadas e Enrojadas, menada pel bon pastre Joan-Frederic Brun, aquel pastre que las vegèt  " Las que dançavan dins la lutz"... 

" E subran, enlai,la vegèt. Èra aquí. Subrebèla, polida a ne cridar. De la devistar vos tirava l'alen. La domaisèla èra assetada sus un ròc en riba dau grand riu assecat, dins lo vast silenci brutlant de l'estiu. Son long pèu aviá la color dau blat madur, e lo penchenava amb un penche d'aur qu'escandilhava coma de fuòc a la raja dau sorelh." (Joan-Frederic Brun, Las que dançavan dins la lutz,Trabucaire, 2012)

Marcharem a la descobèrta de las pèiras quilhadas, adralhats pels Sauta-Ròcs: Miquèl Vidal, l'òme qu'o sap tot dels dolmèns a cent lègas a l'entorn, e Josèp Jaudon, lo darrièr enfadat de l'endrech...

E amondaut, "in situ", al còr dau libre de las nautas tèrras, al recanton de quauque pagina de clapasilha e de vent, dins la rega prigonda de las combassas, escotarem Joan-Frederic Brun nos contar las fadas e faire parlar las pèiras e, o sabètz, amondaut, las pèiras parlan en lenga nòstra...

lo dimenge 20 de genièr a 10 oras  (mercé d'èstre a l'ora !)

Rendètz-vos es donat sul plan de la cooperativa de Montpeirós..

Prene l'A750, aprèp Ginhac e lo pont dau Lengadòc, sortida Sant-Andrieu de Sangonís, anar a Montpeirós, la cooperativa vos arrèsta.

Se recamparem aquí abans que de ganhar l'apargament dau Mas de Molís sus la D122, a un quinzenat de quilomètres.

(Pels retardataris se n'i a, traversar Montpeirós en direccion d'Arboràs. Abans que d'arribar a Arboràs, prene la primièra a drecha a l'estatua de la Verge, la D122 e montar en direccion de Pegairòla de Buèja e de la Fònt dau Grífol. Tirar camin fins al Mas de Moulís, fàcia las Lavanhas. Cal pas arribar al Mas d'Aubèrt.)

L'escorreguda serà pas aqueste còp tròp fisica per se poder plan assadolar de las paraulas de lutz de nòstres guidaires. Cal pasmens saupre marchar e poder caminar sus de vials rocalhoses. 3 oras de camin, se las fadas nos esmarran pas cap a quauque calavenc fonsut! Pels gastacamins qu'auràn pas son compte, possibilitat de tornar d'a pè a Sant-Guilhèm dins la vesprada. 

De preveire solièrs montats, per se cobrir que l'èr amondaut sentirà pas a esclaufit, biaça d'esquina plan garnida de manjar e de beure. (l'asso. se carga dau tira-tap). La passejada es evidentament a gràtis.

Entresenhas per mèl o al 04 67 57 32 21. En cas de pluòja o de quicòm 06 28 27 57 73. Se lo temps clar de las encantadas es un pauc dobtós daissarem un messatge dins las boitas mèls lo dimenge de matin al mai tard per dire se la passejada es mantenguda o pas, çò melhor essent de telefonar.

Adieu Coumisset

Capelada al Coumisset, Renat Caylus, qu'encontrèri un jorn sus mon camin d'Occitània e que me faguèt l'onor de son amistat.
« Cal risolejar dins la vida, E puòi l’istòria es polida ».

La leiçon de francés Febrièr de 1981

tirat de Passejada dins las nívols, Cercle Occitan "Tega-Los" Clarmont d'Erau,2000.

Contada dins Occitània tota, es aicí botada en alexandrins pel Coumisset.

Un carri a quatre ròdas, un polit atelatge,

La filha dau Marqués, arriba de viatge,

Joanet lo domestic es aquí, prevenent :

La patrona al castèl es un eveniment !

Partida estudiar amondaut a París

Reven a la subita per viure al País.

Adonc per l’ajudar lo brav’ òme s’aprèsta

Mas la filha a vint ans, per sautar es plan lèsta.

Lo Mistral es un vent, direm mai que curiós ;

Aima plan s’enfusar sota los cotilhons.

Joanet es pas « avucle », a plan vist en passant,

Los tresaurs destapats per son amic lo vent !

« Vous avez admiré j’en suis sûre ma souplesse* !

Li ditz la domaisèla ! Ah ! C’est beau la jeunesse **!

Souplesse, Souplesse ! Qu’es aquò ? Sabi pas,

En francés siái un ase, aquò l’amagui pas !

Mas conoissi per còr la lenga dau país

Aquò’s un « tafanari », es atal que se ditz ! »

*Souplesse = soplesa 

**Jeunesse = joventut, joinesa, jovença

Lo desnasigatge

Siái tombat, fa pas gaire, sus una frasa de Maria Roanet que m'agrada fòrça e que me donèt a rasonar. Per dire, pudicament, que dins un temps pas tant alunhat qu'aquò de nautres, lo mond pudissián qu'enfalenavan escriu : « Èra un temps que los òmes sentissián l'uman coma lo chin sentís a chin. »

Vertat es, qu'aviái, dau costat de la mameta, una tanta vièlha demorada al cavilhièr pr'amor d'un nòvi tombat dins una trencada de l'ubac, que respondiá a la question dau maridatge, que las amigas caritadosas mancavan pas, pietadosament segur, de li pausar cinquanta còps per setmana :

« Perqué volètz que mete dins mon lièch de carns d'òmes que sentisson ? »

Podèm aquí pagelar l'evolucion de l'espècia.

Qué dire de la joina secretària que partaja mon burèu e que pren tres dochas per jorn, se cambiant cada còps de vestits de cap a cima ?

E d'ont mai son candes lo mond, d'ont mai vesèm espelir de desodorants qu'espetan e que rebutan los limits de sas performanças. 24, 48 oras e ara per ara 96 oras ! Quatre jorns sens se lavar ! Te rendes compte, joventa ? Quatre jorns !

Lo fach es, que sèm dins una dictatura, un edat de vergonha nasala. Malastre an aquel que daissa solfinar a las narras de son semblable una mica de sas flairas corporalas.

Mèfi, que siái pas a dire aquí que cal empestar coma pet de pudís mas coma per tot, caldriá rason gardar ! E puòi, e aquò me questiona : son los meteisses pimpilhoses dau niflàs, que tòrçon lo nas quand montan al campèstre davant una bosa de vaca o l'olor de la vinassa que se distilha per far lo tres-sièis, que se chalan de viure dins de vilassas pudentas. En mai, pomponejats e perfumats, tissoses e irreprochables sus eles, embaumats coma faraons de l'Egipte anciana per l'eternitat, te van amassar sul trepador, a travèrs una saca de plastica finaudèla que non sai, la mèrda moligassa de son chin.

E con de chin ! Vai te'n cagar dins la gandòla e porta-me la clau!

Qué volètz, nos an jogat lo plan-pensar, la pensada unenca, la contra-pensada sistematica, lo politicament corrècte, ara nos cantan, dins un desnasigatge impausat, lo sentir-bon 96 oras a de reng !

Se la tatà tanturla aviá agut aquò, auriái uòi una molonada, un fais de parentèla, mas adieu l'eretatge que nos seriá passat jol nas, una pesolhina de cosinas e cosins nos l'aurián manjat..

Per n'acabar, una comparason me sembla de bon far amb la cocina modèrna que te prepausan dins los « restaurants » autoproclamats dau paure nòstre Clapàs. Dins lo vent de la mòda, te servisson de bajanat sens chuc ni muc, sens olor e sens sabor, que te lèvas de taula amb lo ruscle, la pèl dau ventre pegada a l'esquina. Alavètz que, quand picavas un còp de toalha a cò de la tatà tanturla, t'arregalavas de recaptes nolents que te tenián al ventre, 96 oras pel mens.

Avèm pas tot ganhat, n'i a tant-e-maites de bonas fortunas que uòi nos passan jol nas...

Vai-z'i Popó!

   Ara qu'Armstrong, non pas lo grand colhon de la luna, l'autre, lo rei de la reina pichòta, estela demest las ensenhas, estela que tomba dau firmament esportiu, ven de descaire e de s'escrapochinar coma una figa mòla dins lo fangàs de sas messorgassas, nos podèm legitimament question pausar.
   E se d'ara endavant, per ganhar lo torn de França basta d'arribar segond o afortissi aquí sens trastejar una minuta: Polidòr, lo nòstre Raimond, es lo campion mai bèl que la tèrra aja portat.
   Popó ven enfin de ganhar lo torn! Òsca, vai-z'i Popó!

   Per çò dau dopatge, sèm aquí entre nautres, anam pas jogar las catamiaulas, nos pagar de mots o de bèls imatges. Fa un moment que sèm adralhats.
   Per ieu, nascut dejós una soca de carrinhana, çò que m'estonava èra de veire los espanhòus de l'epòca me téner pè dins la laga quand èrem a vendémiar, que sens me conflar, lo sabi copar lo rasim.
Lo jorn que diguèron dins lo pòst que Contadòr èra cargat fins a las glandolas de menèstras magicas, comprenguèri çò que n'èra de sos compatriòtas vendemiaires.
   Los meus, de paises, èran cargats de quicòm de mai sanitós. Cal pas creire, lo Politi, vièlh minaire a la retirada, se seriá pas sortit sas cent trenta semaus en fusta, quichada per comol amb son capèu de rasims que n'i aviá tant dessús que dedins, sens desquilhar per abans sos tres litres de bon vin! Sens comptar que s'empastagassava coma cal abans cada repais.
   E degun se seriá pas imaginat de li levar sa paga per tan pauc.

Per metre a l'ora las pendulas

Cacaracà ! Aquí que nos cantan son cacaracà, que nos lo fan petar tot lo sant-clame dau jorn, dempuòi qu'un francés, Sèrgi Haroche, es estat guierdonat dau prèmi Nobèl de fisica, pas qu'aquò.

E ieu de faire coma a l'acostumada la lenga de pelha.

Primièr çò que te dison pas aqueles mercands de grimaças, o alara a la chut-chut, es que lo sénher Haroche deu partejar son prèmi amb un american que se ditz Wineland, lo plan nommat. Pels ases, en v.o. (version occitana) Tèrra de Vin! Amb un nom com'aquò seriái pas estonat que siaguèsse un pauqueton d'en çò nòstre lo tipe, mas rai, passi.

Segondament, t'amagan que lo nòstre prèmi Nobèl novèl a la dobla nacionalitat franco-marroquina, que nasquèt a Casablanca e qu'en mai es de confession josieva. Aquò fariá benlèu pas pro polit sus la fòto? 

Mas quin palm de nas als braves innocents nascuts dins un endrech. 

Òsca sénher Haroche e Wineland!

Pasmens, pasmens me demandi a qué me van servir dins mon cada jorn de ciutadan normal aquestas recèrcas tan sabentassas e premiadas uòi. E de te dire, que seràn utilas per faire de relòtges mai precises que los relòtges atomics. Sèm al bolhent de la bugada! I tòrni pels ases : los relòtges atomics an una precision de mai o mens, (aquò depens se te siás fach engarçar per Darti) 5 picosegondas ( 1/1000 000 000 000 s) Valent a dire, que te prenon 1 segonda cada tres millions d'annadas.

Ni pas pas per faire un formatge! E ben van faire encara melhor. Aquò me quissona lo cap.

Per vos dire. Siái sortit ieu, d'un vilatge de la plana lengadociana, qu'aviá quilhat enaut sa pòrta bèla de l'Edat Mejana, un relòtge de paret, de cada costat de la torre. Quand marcava la girolèta Tarrau, e que bufava lo tipe coma un biau, un costat dau relòtge s’alentissiá mentre que l’autre contunhava de s’encaminar dapassèt, çò que fa que los que trespassavan la pòrta anciana, viatjavan dins lo temps, de còps que i a de mai d’una bona mièja-orassa. 

I aviá dins lo vilatge doas menas d'estatjants, los que fonccionavan a l'ora de l'endedins e aqueles que marchavan a la de l'endefòra. Quand los divisi en doas categorias, es pas d'a fons exacte que la republica se mainèt de nos cambiar l'ora segon la sason e inventèt quand èri jove l'ora de Giscard, que d'unes sonavan puslèu "in memoriam" l'ora de Berlin. 

Doncas, per far lo plen de Sèta, i aviá los de l'endedins e los de l'endefòra, los de l'anciana e los de la novèla e Tempeston filh de Tempèsta, reborsièr mostachut de la plena pèl, que senhorejava dejós lo pòrge e que sortissiá de son pochon, al cap de sa cadena, una mòstra en aur que lusissiá coma lo solelh e que nos balhava a nosautres drollets estabosits l'Ora, la sola, la de l'astre que coma ela, dardalhava sos rais.

Me demandi çò que pensariá, lo nòstre paure Tempeston, dau prèmi Nobèl novèl. Mas crenti d'o devinhar!

Qué fas?

Escota-me brave mond !

Pòtafin o Lecaplats,

Lèvafauda e Lecacuol,

Despenjafigas o Cambacort,

Paucparla o Parla-solet,

Despiucelaire-de-noiriga e Cuolcossut,

Qual-Sabètz e Soldat-desconegut,

Brandacoeta o Fretamonilh,

Tubaire-de-cambe e Cambatòrt,

Tiracometa e Picamòtas,

Gostasolet, Gacha-empega,

Badapetancaires,

Tòcamanetas, Tòcapisson o Tòca-la-bomba,

Cuolpolit, Pòtagròs e Morre-lord,

Chucavin e Tetafiòlas.

Ausís-me,

Manja-bon-Dieu, Manja-capelan e Manja-quand-n'a,

Bramafam o Grand-gosièr,

Passa-que-t'ai-vist e Pesolh-revengut, Vistaflac,

Fug-l'òbra,

Escanagalina e Galbralhat,

Naslevat o Aclapamòrt,

Tastapinhòla o Petacandèlas,

Secafetge e Fetgedur,

Colcavestits e Cochacotilhons, Cauçalong,

Extraterranenc e Pèterrós,

Cuol-de-fusta o Cuoltondut, Pissafreg,

Pèlroge, Morrenegre e Blanca-pèl,

Mòrt-nat o Sauvaraça !

Vièlh jovenòme, Joan-femneta,

Entend-me,

Trucataulièr e Ritz-quand-plòu,

Sòt-bogre,

Capplumat, Sucpelat e Barbalong,

Cagasec o Pissaprim, Cagamessòrga e Pissavinagre,

Torcapapièrs,

Crebapaure o Paucval,

Cuolbenesit e Mariamèca,

Cuolnus e Negravestida,

Sautaròcs, Sautabartàs, Sautabaranhas,

Tustaboisses e Cercabregas,

Fan-coma o Curatrast,

Galabontemps e Bicafreja,

Marcamal e Malpensa, Malmaridat,

Gastacamin,

Contra tu, Ò mon pòble, vòli maissar un còp de mai !

N'i a pro de badar las figas e de se la passar doça sens soscar a deman. La veses pas venir la darrièra crosada que te forabandís de ton país ?

Qué fas de çò que te demòra de ta tèrra, pòble Sarradenièr e Esquichabonheta ?

Qué fas de ta lenga, pòble Parlaponchut, rascladura vergonhosa de raca-vomit aparisenquida ?

Qué fas de ton èime, diga, Joan-Colhon?

Mas qu'espèras per te quilhar dins tas espèrras e faire un pet a la luna !!! 

Lo balèti de las faussas-cadaulas

Los vesètz pas venir los d'amondaut amb sos solièrs vernisses enquitranats e son baston merdós :

« La Francimanda dels Jòcs acusa lo Montpelhièr-Erau Andbòl Club, campion abans l'ora, d'aver farlabicada una partida e daissat ganhar una còla bretona relegabla ».

Aquela empega ! I a aquí quicòm de mai o de mens, los vièlhs dau banc dels vièlhs son unanimes e, per un còp, d'acòrdi amb ieu.

E mai, ipotèsi completament bajòca de segur, e mai lo Clapàs agèsse trichat, per se cambiar un pauc, que n'aviá un sadol, pecaire ! un regòbi de ganhar tot dempuòi quinze ans, ont seriá lo mal ? Seriá pas estat que messorgueta, auriá trichat per pèrdre quand n'i a tantes-e-maites que trichan per ensajar de ganhar.

E aquí la trèva dau manipòli, dau pache occitano-breton, o crime de lesamajestat a carga de la serinissima París ? Coma per còp d'astre, los enganaires son totjorn dau costat d'Itàlia, de Marselha e ara de Montpelhièr.

Podra d'embòrnia e conte de ma Grand la Bòrnia a l'encòp ! Sus las talveras de l'iscla de la França semenan lo dobta e l'escòrna per culhir lo desonor : se lo andbòl engarça, lo fotbòl el tanben enfifrèt, fa pas gaire, cal tornar lo campionat de l'an passat al PSG. Aicí sèm !

Pasmens, desvirar l'argent dau Qatar e se pagar entraïnaire, jogaires, enquadrament tecnic e tutti quanti, a còp de bariòtas comolas de miliassadas de milions d'èuros, es pas aquò la vertadièra engana esportiva ?

Còp de fotre!

Dins los temps que sèm, amb los mejans de uòi, t'avertisson la velha per l'endeman...

Diga, occitanista pèterrós

Un còp de mai, i a lo fuòc a l'ostau,

Pel Patrimòni cal faire nombre, cal escanar lo DRAC

Te cal davalar amb la còla, per manifestar, al Clapàs !

Diga, occitanista vilandrés,

Arlèri de tribuna emparpalhonat,

Farandelàs que me preven al quicha-clau,

Ò, militant bèl de la plena pèl,

Que siái pas digne de te descorejar la savata,

Lo Patrimòni, uòi, se'n batèm, cal vendemiar...

E per se plan regalar, l'original de l'Escotaire :

Diga, filha de mas

Crotada de naut en bas

Quant lo vendes ton formatge gras ?

Diga, filha de vila

Morre d'anguila

Fems de lièch,

Tres francs e mièg !

F. Dezeuze, Saveurs et gaietés du terroir Montpellièrain.

Vosautras, las femnas

Me veni de crompar lo libre de Josiana Ubaud : Escrichs sus leis femnas, escrichs de femnas, (IEO Lengadòc, 2012). Me fasiá bravament mestièr e pòdi faire aquí, brave mond, mon « coming-out » de masclista inconscient que sens o voler, de còps sens quitament se'n trachar vos grafinhèt tant-e-maites Ò femnas enfachinantas!

D'ara en davant, Diccionari ortografic  (Trabucaire, 2011)  per verificar la blosetat de ma lenga e Escrichs sus leis femnas per de dire d'èstre a carrau. Òsca e mercé Josiana !

Mas cossí creire encara dins las femnas se venon tan colhassas coma los òmes, se se meton a jogar o a s'interessar al fotbòl per exemple, a polluïr mar e garrigas sus de mòtos marinas o de quads ? Avís ! que sus la talvera, ieu, semenarai lèu, de clavèls ponchuts !

Pièger. L'autre jorn que me passejavi pel campèstre, te vegèri, ò òrra cachavièlha, una femna caçairitz.

Se i a un domeni, per melhor dire, una caça reservada a la conariá umana dins tot son ample, es plan, al nòstre, la caça..

De tropeladas avinassadas que montan a l'assalt de las garrigas nautas e dels travèrses d'Erau, per maselar amb de fusilhs de guèrra que tiran a balas, a de quilomètres, de pòrcs domesticats que te manjan dins la man, aglandats e agranats cada jorn de l'an que Dieu fa, còsta lo camin, qu'es mai aisit per los carrejar, un còp tugats, sens grafinhar los quatre-quatre flame nòus.

De vièlhs tups o qu'an la nèbla, qu'i veson pas res d'aquí alà, quand an pas la tremblòta, assetats a faire lo penequet, sus de sètis plegants caquis, vai te'n saupre perqué ? que son engolits per de cuols coma de departaments ! De papetas rances amb son morre de vendémia, destressonats dau subte quand passa un passejaire tranquillet : « Requiescat in pace » paure passejaire que passejaràs pas pus...

Me faràn pas prene un cat per una lèbre, los caçaires son los nosibles màger de las garrigas nòstras !

Urosament que de còps que i a, se tiran dessús. Coma aquel dau vilatge que caçava lo perdigal, en estiflant per retipar lo cant de l'aucèl e que contava puòi fièr e ufanós, lo piòt: « Talament plan faguèri lo perdigal, que cacèri un còp de fusilh » ! Òsca !!!

Per prene l'auçada, o puslèu la prigondor abissala dau compronòbis d'aquel mond, basta de fulhetar « le chasseur français », mas pecaire ! lo caçaire occitan val pas mai. Siái tombat dessús l'autre jorn dins la sala d'espèra de mon dentista, me vau abonar lèu fach.

Aquí d'articles de fons sus las armas de mai en mai potentas e d'anóncias e de reclamas, ne vòs n'as.

Las anóncias trantalhan de compés entre encontres calhòls e reclamas per repiutar las bicas-mòlas, que lo caçaire desmasclat, sa tintaina, sa maròta, es de tirar son còp, de qué que siágue e de recargar sulpic !

Per las reclamas i a de botigas melhor provesidas que Macarèl, que van de l'estring pantèra (i a pas fòrça pantèras dins los bòsques d'aperaquí, es benlèu per aquò que ne fan sonque d'estrings?) a la tenguda de camoflatge fluorescenta per atraire los singlars desesperats de la vida! O cal veire per o creire.

Enfin, tot aquò per vos pregar legeiras polidas, de pas descaire a nòstre paure nivèl de colhauds. Ai pas a vos donar conselh, mas al mens daissatz la caça al masclum.

« Avèm de novèlas...

   L'autre-ièr escoatèrizavi un banc dau Clapàs, dau costat de l'Uòu, al moment de la pausa de miègjorn.

Sens èstre sortit de l'ENA, Escòla Nacionala dels Arroïnas-paures, que faguèri ieu la facultat promocion botifarras, siaguèri tocat un còp de mai dau biais que manjan mal lo mond.

   Macarèl, que manjan mal lo mond !

   Dreches, sovent en caminant, s'empassan de mangiscla fast-fotudas, de pans-carnats shit-burguerizats. Al cinèma d'a costat de maires-galinas crompavan a prètz d'aur de milhs grasilhats e OGM per sa clocada rebombèla que la panolha li semblava ja una rebola.

   Sèm, qu'òm vòlga o pas, dins l'Edat de la Mac-Dominacion.

   D'unas, per contra, pas tan colhonas, s'assadolavan sonque d'una poma o d'una ensalada. Pasmens, aquelas integristas, quand se maridan, se maridan jol regim vegetarian e me donavan a pensar que lo sacrament de maridatge e lo sacrament de peniténcia, de còps, fan pas qu'un.

Coma fan per jogar als quatre cambajons, los vegetarians ? Es verai que la vegetariana sovent seca las figas e se marida pas o alara pas longtemps. E òc, se fa pas saussòla amb de regardèlas !

   E n'éri aquí, en badant aquela chorma, a me montar la carrèla e me rementar l'aventura dau paure sénher de La Perosa.

Vos sovenètz, Loís lo XVIn, abans que de passar a la guilhotina e son famós: « As-t'on des nouvelles de Monsieur de La Pérouse ? »

Lo paure La Perosa, un occitan que partiguèt sus l'òrdre dau rei Cezet, per descobrir Austràlia amb dos batèls, l'Astrolabi e la Bossòla, e que faguèt fracatge sus l'iscla de Vaniquoro.

E ben, los lingüistas qu'an estudiat lo dialècte dels indigènas de l'iscla se son trachats que lo mond de l'endrech, encara uòi, nomman una fava que sembla una mongeta : caçolet. E de ne conclure que d'unes marins occitans an rescapat al fracatge, subreviscut sus l'iscla e cosinejat son plat nacional !

   Que cosinejarián lo mond de uòi se fasián fracatge sus una iscla desèrta ?

   Fin finala, diga-me çò que manjas e te dirai qual siás !

Total Festum de 2012

Venètz nombroses nos ajudar, per vòstra preséncia, a tornarmai roquetizar la Roquetia, dins una festassa grandarassa!
Detalhs aquí

París, París...

« Qui a vist París e noun Cassís a ren vist ».

Es per aquela frasa estampada sus una carta postala, que lo mond de l'endrech atribuïsson a Mistral, que pequelet, vegèri pel primièr còp escricha nòstra lenga.  Quina vergonha !  Quand pensam a la molonada de cap d'òbras, a la riquesa d'una cultura amagats a la curiositat e a la set d'aprene de sos dròlles. Se'n risent, lo papeta m'assabentèt sus la frasa e cabussèri cap e tot dins l'occitan amb lo bonaür que sabèm. Mercé París !

Pasmens, perqué nòstre pòble, lo Frederic primièr, agacha de longa ailamont aquela puta escanaira que nos emmasca ? Seriam, nosautres occitans, bretons o basques de sadomasoquistas sens o saber ? «Òc-ben !  Fai me mal, encara e encara, aquò m'agrada, siái un sado mas òc ! »

Qu'aquel, demest vosautres, qu'a pas fach lo pelegrinatge dins la vilassa, per rendre l'omenatge segon l'usatge feudal de la jurada o per s'esbaudir de las beutas d'una vila autoproclamada vila de las Luses, m'escrigue lo primièr comentari !

Que m'escrigue lo segond, aquel que s'es pas estabosit per las avengudas bastidas de la sang de nòstres vièlhs, o dins los musèus-palaises comols de las riquesas raubadas a la tèrra tota, per una vila que matrassa sas femnas en li plantant de  plumas pel cuol, dins de molins que molinan d'argent brut enluòc de blanca farina !

Çaquelà, es pas perdut d'a fons, luònh se'n manca. L'espèr se repiutèt l'autre jorn al fons de mon èime còrcachat. Curiosament, es un sondatge que me venguèt portar solaç.

A la television, lo jornalista en dòl, que veniá d'anónciar una desbranda de mai dau PSG, apondèt, amb una mina de cagaire, que li agradariá melhor a 75% dels francéses que siaguèsse Montpelhièr que ganhèsse lo campionat de frança de fotbòl que non pas París. Çò mai bèl es que semblava s'estonar, lo piòt, e amb el sas cogordas de companhas, d'aqueste sondatge.

Quand la còla dau Clapàs anèt jogar a Marselha, los partisans de l'OM en luòc d'encoratjar son equipa bramavan darrièr Montpelhièr melhor plaçat per faire rampèl a París. Solidarnòc obliga.

Se lo mond dau fotbòl, que son pas, o cal dire, totes de prèmis Nobèls e qu’an pas inventat la podre que peta, refusan l'alienacion programada que ne serà dels mai aluserpits de vosautres ? Cal que se boleguen lèu fach la maquina a compreneson, macarèl !

I a de causas bonas de prene dins totas las culturas dau mond. Una d'aquelas, me sembla, es lo biais qu'avián los viquings d'un còp èra, de beure sa victòria dins la clòsca de sos enemics vencuts. Se n'i a un demest vautres, que monta amondaut, a París, que doblida pas, l'en prègui, de me tornar lo servici de taula. Las onze clòscas voidas (de tot biais per èsser voidas son voidas!) dels jogaires dau PSG, per trincar a sa santat !

Tant qu'a far, pòt portar tanben aquelas dels remplaçaires e de l'entraïnaire, que serem nombroses, e ges besonh de sondatge per o afortir, per beure aquí dedins lo sanchinian de cada jorn, a regolitge !